Sản phẩm thủ công truyền thống Nhật Bản: Tìm hiểu về kỹ thuật dệt Hakata Ori

Hakata-ori-ti

Hakata Ori là một kỹ thuật dệt vải phổ biến ở các tỉnh Fukuoka và Saga thuộc Kyushu. Trong đó, người ta đẩy mạnh thanh khung cửi để đưa các sợi ngang dày bện vào các sợi dọc, tạo nên tấm vải dai và bền. Trong Hakata Ori, những sợi dọc có mật độ cao, bện rất chặt nên rất bền ngay cả khi bị kéo mạnh. Cũng chính nhờ mật độ dày đặc của các sợi dọc mà chất liệu vải có độ ma sát cao, ít bị giãn, rất phù hợp để làm thành những chiếc đai obi cho kimono. Hakata Ori đã được Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản công nhận là một nghề thủ công truyền thống của đất nước.

Lịch sử của Hakata Ori

Hakata Ori có một bề dày lịch sử lâu đời, bắt nguồn từ thời Kamakura (1185-1333). Tương truyền Hakata Ori được phát minh bởi Mitsuta Yazaemon – một thương gia đến từ Hakata, Fukuoka. Sau khi đến Trung Quốc, ông học cách dệt và mang kỹ thuật này trở lại Nhật Bản. Khoảng 250 năm sau, Mitsuta Hikosaburo – hậu duệ của Mitsuta Yazaemon, một lần nữa đến Trung Quốc để học hỏi thêm về kỹ thuật dệt của đất nước này. Sau khi trở về Nhật Bản, ông đã chia sẻ lại kiến ​​thức đã học được ở Trung Quốc cho hai cha con Takewaka Tobei và Takewaka Iemon. Cả ba người cũng cùng tiến hành nghiên cứu và cải tiến chất lượng sản phẩm dệt. Kết quả là một loại vải dệt dày có hoa văn đã ra đời, đó chính là khởi nguồn của kỹ thuật dệt Hakata Ori ngày nay.

Nguồn: Thành phố Fukushima

Trong thời kỳ Edo (1603-1868), Kuroda Nagamasa, vị lãnh chúa phong kiến ​​đầu tiên của tỉnh Chikuzen (phía Tây tỉnh Fukuoka hiện nay), đã chú ý đến Hakata Ori. Bị hấp dẫn bởi vẻ đẹp của Hakata Ori, Kuroda Nagamasa đã dùng sản phẩm này để dâng lên Mạc phủ (chính quyền samurai do Tokugawa Ieyasu thành lập ở Edo, nay là Tokyo). Những hoa văn trên vải dâng lên Mạc phủ được gọi là “hoa văn hàng cống phẩm”, và Hakata Ori được gọi là “Cống phẩm Hakata”. Hakata Ori thậm chí còn trở nên nổi tiếng hơn trên khắp đất nước khi diễn viên Kabuki, Ichikawa Danjuro VII mặc trang phục làm bằng Hakata Ori khi xuất hiện trong các vở công diễn.

Nếu như Edo là thời kỳ mà Nhật Bản hầu như không có quan hệ ngoại giao với các nước khác, thì thời điểm kết thúc thời kỳ này, khi chính quyền chuyển giao chế độ từ Samurai sang Thiên hoàng trong thời kỳ Minh Trị (1868-1912), Nhật Bản đã tích cực tiếp thu nền văn minh phương Tây, tiến hành hiện đại hóa và Tây hóa đất nước một cách nhanh chóng. Trong khi quần áo kiểu phương Tây trở nên phổ biến khiến nhu cầu về kimono giảm đi, sự ra đời của máy dệt Jacquard đã mang lại những đổi mới công nghệ mạnh mẽ trong ngành dệt may. Máy dệt Jacquard là một loại máy dệt tự động được phát triển ở Pháp, giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và đa dạng hóa sản phẩm. Trước đó, loại máy này chủ yếu được dùng để sản xuất phần đai áo kimono dành cho nam giới, nhưng với sự phát triển của công nghệ, nhiều loại sản phẩm khác nhau bắt đầu được đưa vào dây chuyền sản xuất, từ thắt lưng cho phụ nữ đến cà vạt và rèm cửa, v.v. Kể từ đó, Hakata Ori càng ngày càng được người tiêu dùng yêu thích, và trở thành một trong những hàng dệt may hàng đầu của Nhật Bản cho đến ngày nay. Gần đây, các nhà sản xuất Hakata Ori tạo ra nhiều loại mặt hàng như ví tiền và cà vạt để nhiều người có thể trải nghiệm sự hấp dẫn của nghề thủ công truyền thống này hơn.

Đặc trưng của Hakata Ori

Nguồn: Thành phố Fukushima

Nhờ được bện chặt từ nhiều sợi dọc và những sợi ngang dày kết từ vài sợi nhỏ, vải Hakata Ori có đặc trưng là sự mềm mại và khả năng đàn hồi, co dãn tốt. Những hoa văn hàng cống phẩm được biết đến do được dùng để dâng lên chính quyền Mạc Phủ đã được lưu truyền qua hơn 400 năm cho đến tận ngày nay.

Những hoa văn trên “Cống phẩm Hakata” vốn là những hoa văn được thiết kế theo mô típ của những hoa văn có trên dụng cụ trong các nghi lễ Phật giáo. Trong đó, có thể kể đến hoa văn “hanazara” – chiếc đĩa đựng hoa được sử dụng trong các nghi lễ tưởng niệm Đức Phật, hay hoa văn “dokko” (ảnh trên) – chiếc gậy để đập tan những nhu cầu trần tục của con người, giúp xua đuổi ma quỷ và mang lại sự bình an trong gia đình.

Ngành dệt Hakata Ori ngày nay

Năm 1976, Hakata Ori được Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp công nhận là một nghề thủ công truyền thống của Nhật Bản. Mặc dù số lượng sản xuất của Hakata Ori đã giảm đáng kể từ khi đạt đỉnh vào năm 1975. Tuy nhiên, giờ đây ngành công nghiệp này đang dần hồi sinh thông qua những nỗ lực đổi mới, phát triển các sản phẩm phù hợp hơn với lối sống hiện đại như ví và cà vạt.

Năm 1971 và năm 2003, Ogawa Zenzaburo và con trai Ogawa Kisaburo lần lượt được công nhận là Người bảo tồn kỹ thuật (Báu vật sống của quốc gia) của Cống phẩm Hakata Ori – Tài sản Văn hóa Phi vật thể Quan trọng của Nhật Bản. Hakata Ori ngày nay được coi là một trong những đỉnh cao của hàng thủ công truyền thống của Nhật Bản.

Sản phẩm nổi bật

[Hakata Ori] Khăn OKANO Hirei ryō (màu hoa hồng)

Đây là chiếc khăn choàng màu hoa hồng 100% từ lụa tuyệt đẹp của OKANO – một cửa hàng Hakata Ori lâu đời được thành lập từ năm 1897. Lụa tơ tằm có tác dụng ngăn chặn tới 99,9% tia UV, không chỉ giúp bảo vệ da mà còn tạo cảm giác mát mẻ khi sử dụng dưới ánh nắng mặt trời. Một ưu điểm nữa của sản phẩm là đã được gia công một lớp siêu bảo vệ để bạn có thể giặt bằng tay ngay tại nhà. Đây quả là một phụ kiện tuyệt vời cho những ai muốn nâng tầm phong cách thời trang của mình!

Đặt mua

[Hakata Ori] Cà vạt Sairo Asanoha (Xanh dương)

Hình ảnh của sản phẩm này đã xuất hiện trong bài viết bên trên. Cũng giống như sản phẩm ở trên, chiếc cà vạt là sản phẩm của thương hiệu OKANO và do những đôi bàn tay khéo léo của các nghệ nhân tạo nên. Sản phẩm sử dụng loại vải có chất lượng cao nhất từ kỹ thuật Hakata Ori. Họa tiết trên mỗi chiếc cà vạt có tên gọi là “Sairo Asanoha”, được chế tác bởi Katsushika Hokusai – một họa sĩ ukiyo-e ở cuối thời Edo (1781-1867), nổi tiếng với tác phẩm “Akafuji”. Từ “asanoha” dùng để chỉ lá cây gai dầu, tượng trưng cho sự phát triển khỏe mạnh và được xem là biểu tượng của may mắn, còn “sairo” là một loại giỏ tre, tượng trưng cho mùa màng bội thu và lương thực dồi dào.

Chiếc cà vạt chất lượng cao này đã được lựa chọn để làm quà tặng cho bộ trưởng của các nước lớn tham dự Hội nghị Bộ trưởng Tài chính G20 và các Thống đốc Ngân hàng Trung ương tổ chức tại Fukuoka vào tháng 6 năm 2019. Đây là chiếc cà vạt hoàn hảo để gây ấn tượng tại các sự kiện kinh doanh và bữa tiệc trang trọng.

Đặt mua

Xem thêm các sản phẩm cà vạt khác của OKANO

Ảnh tiêu đề: OKANO

Bài viết liên quan:

▶ 10 loại cà vạt Nhật Bản được yêu thích có thể sử dụng trong nhiều dịp khác nhau

▶ 12 món quà cao cấp của Nhật bạn có thể dành tặng cho sếp của mình

Nếu bạn muốn gửi phản hồi về bài viết, hay có ý tưởng muốn chia sẻ, hoặc câu hỏi liên quan đến Nhật Bản, vui lòng chia sẻ trên trang Facebook của chúng tôi!

*Không thể vận chuyển sản phẩm đến một số quốc gia. Vui lòng tham khảo trang web của đại lý bán lẻ để biết thêm thông tin chi tiết.

Thông tin trong bài viết được cập nhật tại thời điểm công bố.

You May Also Like