Sản phẩm thủ công truyền thống Nhật Bản: Giới thiệu về gạch Sekishu-gawara

Sekishu-gawara

Sekishu-gawara là một trong ba loại ngói truyền thống nổi tiếng nhất của Nhật Bản. Loại ngói này được sản xuất tại Iwami, một vùng sản xuất ngói nổi tiếng nằm ở tỉnh Shimane thuộc khu vực Chugoku, cũng là nơi có các tỉnh nổi tiếng như Hiroshima và Okayama. Ngói Sekishu-gawara sử dụng một loại đất sét và vật liệu đá đặc biệt có nguồn gố từ khu vực Izumo thuộc Shimane, giúp cho loại ngói này vô cùng bền và có khả năng chịu mưa, gió, ảnh hưởng của cái lạnh và sương muối cao.

Lịch sử của ngói Sekishu-gawara

“Sekishu-gawara” là tên gọi để chỉ gạch đất sét được làm ở vùng Iwami, phía Tây tỉnh Shimane. Loại ngói “kawara” truyền thống này đã được sử dụng để lợp mái cho các ngôi nhà Nhật Bản từ thời cổ đại. Ngói Sekishu-gawara được đánh giá là một trong ba loại ngói truyền thống chất lượng tốt nhất Nhật Bản cùng với ngói Sanshu-gawara của vùng Mikawa tỉnh Aichi và ngói Awaji-gawara của đảo Awaji ở tỉnh Hyogo. Chỉ riêng ba loại ngói này đã chiếm tới 85% tổng sản lượng ngói nội địa của Nhật Bản.

Ngói Sekishu-gawara có lịch sử trải dài suốt hơn 400 năm. Trong suốt giai đoạn đầu thời kỳ Edo (1603-1868), tỉnh Iwami thống trị khu vực phía Tây Shimane đã sử dụng một loại ngói mới để xây toà lâu đài Hamada. Theo một số người thì đó chính là nguồn gốc của ngói Sekishu-gawara. Tuy nhiên, không giống những viên ngói đỏ nâu chúng ta vẫn thường nhìn thấy ngày nay, người ta cho rằng những viên ngói được sử dụng vào thời gian đó có màu xám được gọi là “ibushi-gawara”. 

Sau đó, trong giai đoạn cuối thời Edo, việc sử dụng men thuỷ tinh Kimachi đã dẫn đến việc tạo ra loại ngói đỏ nâu như chúng ta biết ngày nay. Men Kimachi được làm từ đá Kimachi khai thác ở vùng Izumo ở phía Đông Shimane và nổi tiếng với khả năng chống cháy vô cùng tốt. Sự kết hợp giữa đất sét Iwami chất lượng cao và men Kimachi đã tạo ra viên ngói mà sau khi nung ở nhiệt độ 1.200 °C sẽ trở nên bền đến lạ thường. 

Về sau, chính nhờ có Kitamaebune mà ngói Sekishu-gawara đã được vận chuyển từ Osaka đến Hokkaido, giúp loại ngói này phổ biến khắp Nhật Bản. “Kitamaebune” là chuyến đường vận chuyển phía Bắc nối giữa Osaka và Hokkaido bằng một loạt các tàu chở hàng vận hành suốt từ thời Edo (1603-1868) đến thời Meiji (1868-1912). 

Những đặc điểm của ngói Sekishu-gawara

Ngói Sekishu-gawara gây được ấn tượng và sự chú ý bởi có màu nâu đỏ tuyệt đẹp, tương phản màu sắc với nền trời và đại dương xanh thẳm xung quanh khu vực Shimane, tạo nên những khung cảnh tuyệt đẹp trong thành phố làm mê hoặc du khách.

Do được làm từ đất sét chất lượng cao của Iwami và lớp men làm từ đá Kimachi, những viên ngói có thể chịu được nhiệt độ nung ở 1200 °C hoặc hơn. Việc nung ngói ở nhiệt độ cao như thế này sẽ làm tăng độ bền của ngói, giúp chúng có khả năng chống chịu mưa, gió, động đất, hoả hoạn và hơn thế nữa. Vì những viên ngói này còn có thể chịu được giá lạnh và sương muối nên những người sống ở vùng biển và các vùng lạnh hơn ở Nhật Bản rất ưa chuộng loại ngói Sekishu-gawara này. 

Những công đoạn và vật liệu làm ngói cơ bản bao gồm: “thứ nhất là đất (đất sét), thứ hai là nung (lò), thứ ba là làm (thủ công)”. Từ việc làm đất sét đến chế tác ván lợp, mỗi công đoạn đều được hoàn thành một cách cẩn thận và tỉ mỉ để mang lại chất lượng gạch tốt nhất có thể. Toàn bộ quy trình có thể được chia thành 7 bước như dưới đây:

  1. Đào đất thô
    Đất chất lượng cao được đào lên từ vùng Iwami. Sau khi được thu gom, đất sẽ được ủ trong một khoảng thời gian nhất định để điều chỉnh độ ẩm phù hợp. 
  2. Loại bỏ tạp chất ra khỏi đất
    Bằng việc lọc đất, các tạp chất được loại bỏ ra khỏi đất, cho phép đất có bề mặt sạch hơn. 
  3. Đúc
    Bước này bao gồm việc loại bỏ không khí ra khỏi đất và trộn thành đất sét, sau đó sử dụng khuôn kim loại để đúc ngói. 
  4. Làm khô
    Những viên ngói đã được đúc sẽ được phơi khô trong vài ngày. 
  5. Tráng men
    Những viên ngói đã khô sẽ được tráng men từng viên một và làm khô một lần nữa.
  6. Nung
    Khi lớp men trên ngói đã khô, những viên ngói sẽ được nung ở nhiệt độ 1200°C hoặc cao hơn. 
  7. Phân loại
    Mỗi viên ngói sẽ được những người thợ thủ công đánh giá và phân loại để đảm bảo chúng không bị trầy xước hoặc nứt gãy. 

Ngói Sekishu-gawara ngày nay

Ngày nay, Sekishu-gawara là loại ngói được sản xuất nhiều thứ hai ở Nhật Bản chỉ sau ngói Sanshu-gawara của Mikawa (tỉnh Aichi) với khu vực Iwami là vùng sản xuất ngói năng suất nhất Nhật Bản. Để đáp ứng với những thay đổi trong sở thích xây dựng nhà ở, ngói Sekishu-gawara theo phong cách phương Tây cũng được phát triển trong khi những kỹ thuật làm ngói truyền thống được áp dụng theo phong cách hoàn toàn mới để làm ra những vật kê đũa (như hình trên), chụp đèn và nhiều thứ khác nữa.

Thời gian trôi qua và cùng với năm tháng, gạch Sekishu-gawara đã có nhiều thay đổi. Sekishu-gawara luôn cung cấp các loại gạch theo nhu cầu của người dùng nên những đơn hàng cho ngói Sekishu-gawara ngày nay không chỉ đến từ trong nước Nhật mà còn cả từ nước ngoài nữa! Do loại ngói này có thể được tái chế nên chúng dần trở nên phổ biến như một giải pháp lợp mái thân thiện với môi trường. 

Những sản phẩm nổi bật

[Ngói Sekishu-gawara] Chụp đèn Maruso A

Chiếc chụp đèn hiện đại làm từ ngói Sekishu-gawara này là tác phẩm của Maruso (khoảng năm 1942). Hơi ấm tự nhiên toả ra từ chiếc đèn được làm từ đất sét khiến sản phẩm này phù hợp với bất kỳ loại không gian nào. 

Bằng những kỹ thuật thủ công tinh tế, ánh sáng chiếu xuyên qua chụp đèn có thể chiếu sáng mọi thứ xung quanh, từ tường đến trần nhà. Tác phẩm tinh xảo này do một “onishi” (tên kính trọng để chỉ những người sáng tạo ra đồ trang trí mái nhà “onigawara”) chế tác ra. Những chiếc “onigawara” có hoạ tiết phong cách cổ điển gothic hay hoạ tiết hình thần hộ pháp được coi là đỉnh cao của nghề làm ngói của Nhật Bản vì chúng đòi hỏi những người thợ phải có nhiều kỹ năng hơn. Những viên ngói này cũng thường xuyên đóng vai trò như những vị thần hộ mệnh bảo vệ ngôi nhà. 

*Sản phẩm đã ngừng sản xuất

Đặt mua

[Ngói Sekishu-gawara] Bộ kê đũa Maruso: Phiên bản hoa mơ Nhật Bản (3 chiếc)

Đây là phiên bản hoa mận/ hoa mơ Nhật Bản của những miếng kê đũa Sekishu-gawara được đề cập ở phần trước trong bài viết này. Miếng kê đũa có trang trí hai bông hoa mơ màu trắng rất đáng yêu và nổi bật trên nền màu nâu của đất sét. Mỗi miếng kê đũa đều được làm ra bằng kỹ thuật làm ngói lợp mái Sekishu-gawara. Ngoài phiên bản “hoa anh đào”, những miếng kê đũa này còn có các phiên bản đơn sắc với màu đen, nâu hoặc màu đất nung. Hãy truy cập vào liên kết phía dưới để biết thêm chi tiết nhé!

Đặt mua

▶ Xem thêm các sản phẩm khác

Các bài viết liên quan:

▶ Hướng dẫn đầy đủ về thủ công truyền thống Nhật Bản

▶ Sản phẩm thủ công truyền thống Nhật Bản: Giới thiệu gốm Owari Cloisonne

▶ Sản phẩm thủ công truyền thống Nhật Bản: Nghệ thuật chế tác vàng lá Kanazawa

Nếu bạn muốn gửi phản hồi về bài viết, hay có ý tưởng muốn chia sẻ, hoặc câu hỏi liên quan đến Nhật Bản, vui lòng chia sẻ trên trang Facebook của chúng tôi!

*Không thể vận chuyển sản phẩm đến một số quốc gia. Vui lòng tham khảo trang web của đại lý bán lẻ để biết thêm thông tin chi tiết.

Thông tin trong bài viết được cập nhật tại thời điểm công bố.

You May Also Like